ՀԱՅՐԵՐՈՒ ՕՐ
Home Page / Magazine / ՀԱՅՐԵՐՈՒ ՕՐԺԲ. ՏԱՐԻ ԹԻՒ 6 ՅՈՒՆԻՍ 2011
ՀԱՅՐԵՐՈՒ ՕՐ
Յունիս ամսուան մէջ կ'անդրադառնանք մեր հայրերուն:
Պօղոս Առաքեալ Եփեսացիներուն ուղղուած նամակին մէջ կը յորդորէ ըսելով.- «Եւ Դուք հայրե՛ր, ձեր որդիները մի՛ բարկացնէք, հապա զանոնք մեծցուցէք Տէրոջը վարժութիւնովն ու խրատովը» (6.4):
Եզովբոս իր «Ծեր Հայրը Եւ Իր Որդին» առակին մէջ կը պատմէ ըսելով.-«Անզգամ որդի մը իր ծեր հայրը տունէն դուրս հանեց: Հայրը բոլորովին երեսի վրայ ձգուած, ստիպուեցաւ հիւանդանոց մտնել: Օր մը երբ որդին անկէ կ'անցնէր՝ կանչեց զայն եւ աղաչեց որ իր ունեցածներէն զոյգ մը կապերտ (ցնցոտի) ղրկէ իրեն, որոնք իր վաստակովը գնած էր: Որդին մեղքանալով՝ իր տղուն ձեռքը երկու կապերտ տուաւ ու հօրը ղրկեց: Ծերունին անոնցմէ մէկը միայն առաւ եւ միւսը թոռանը ձեռքը տուաւ ու ետ ղրկեց ըսելով.
«Թող հայրդ լաւ պահէ ասիկա, վասնզի երբ օր մը ինքն ալ ինծի պէս հիւանդանոցին անկիւնները իյնայ՝ կրնայ ասոր պէտք ունենալ»:
Եզովբոս կը խրատէ ծնողաց եւ կ'ըսէ.- «Զաւակ մը ի՛նչ որ ընէ իր ծնողաց՝ նոյնը կը գտնէ իր զաւակներէն, ըլլայ բարի, ըլլայ չար: Վա՜յ այն զաւկին որ չարութեամբ ծնողացը սիրտը կը վիրաւորէ, որովհետեւ յետագային չարաչար կը պատժուի»: «Պատուեցէ՛ք ձեր ծնողները՝ որոնք ձեր կեանքին պատճառ են, նոյնպէս ձեր դաստիարակը՝ որ բարի կենաց պատճառ է» կ'ըսէր Սոկրատ:
Աստուածաշունչին մէջ կը տեսնենք վեց անգամներ յիշուած է հետեւեալ կարեւոր պատուիրանը.- «Պատուէ քու հայրդ ու մայրդ»: Շատ յաճախ հետեւեալը կ'ըսենք.-
«Երբ 4 տարեկան էի՝ հայրս ամէն բան կրնար ընել,
5 տարեկան էի՝ հայրս ամէն բան գիտէր,
6 տարեկան էի՝ հայրս քու հօրմէդ խելացի է,
8 տարեկան էի՝ իսկութեան մէջ հայրս ամէն բան չի գիտեր,
10 տարեկան էի՝ անցեալին, երբ հայրս իմ տարիքս էր՝ ամէն բան տարբեր էր,
12 տարեկան էի՝ հայրս չի գիտեր, մոռցած է իր մանկութիւնը,
14 տարեկան էի՝ կարեւորութիւն մի տար, հին գլուխ է,
21 տարեկան էի՝ ներկայ իրադարձութիւններէն եւ գիտութիւններէն լուր չունի,
25 տարեկան էի՝ հայրս գիտէ, որովհետեւ մինչեւ այսօր ապրեր է,
30 տարեկան էի՝ հօրս հարցնենք, ան փորձառու է,
35 տարեկան էի՝ առանց հօրս հարցնելու որոշում չեմ ուզեր առնել,
40 տարեկան էի՝ արդեօք հայրս ինչ պիտի ըսեր, ան որչա՛փ իմաստուն է,
50 տարեկան էի՝ երանի՛ հայրս ողջ ըլլար, որպէսզի իրմէ խորհուրդ առնէի: Որչա՛փ շատ կրնայի իր փորձառութենէն օգտուիլ երբ ողջ էր»:
«Հայրերու Օր»ուայ առթիւ, հայրեր՝ մեծցուցէք ձեր զաւակները Տէրոջը վարժութիւնովն ու խրատովը: Իսկ որդիներ՝ երբ ձեր հայրերը ողջ են, պատուեցէք, սիրեցէք եւ յարգեցէք ձեր հայրերը, ետքը օգուտ չունենար:
«ՇՆՈՐՀԱՒՈՐ ՀԱՅՐԵՐՈՒ ՕՐ»
Վեր. Սերոբ Ճ. Մկրտիչեան
ՀՕՐ ՄԸ ԽՐԱՏԸ՝ ԻՐ ԱՄՈՒՍՆԱՑՈՂ ՏՂՈՒՆ
Ես ամենէն անօգուտ պաշտօնը ունիմ աշխարհի մէջ:
Ես փեսային հայրն եմ:
Ստեփան պիտի ամուսնանայ այս շաբաթավերջին եւ ես
իբր փեսային հայրը, որեւէ ընելիք չունիմ:
Անշուշտ միայն ներկայութիւնս, նոյնիսկ եթէ այո կամ ոչ ըսելով կարծիքս տամ մէկը ինծի չլսեր:
Լաւ, սակայն ես կ'ուզեմ նոյնիսկ պզտիկ բաժին մը ունենալ եւ որոշեցի քանի մը հայրական խրատներ տալ ամուսնացող զոյգին:
- Միշտ լաւ նախաճաշ ըրէք, լաւ ամուսնութիւն մը ուժի կը կարօտի եւ օրը պէտք չէ անօթի փորով սկսիլ:
- Միշտ նախապատւութիւնը դիմացի անձին տուր:
- Բնաւ տունէն մի ելլեր կողակիցիդ համբոյր մը չտուած:- Ուրախ եղէք: Եթէ չէք կրնար իրար խնդացնել, կը նշանակէ թէ սխալ բաներ կան:
- Ամուսնութեան սկիզբէն իսկ համոզուիր թէ՝ բաներ կան որոնց համար բնաւ պիտի չհամաձայնիք, օրինակ՝ սենեակի ջերմութեան կամ հեռատեսիլի կայանին որ բնական է, իրար մի անցնիք:
- Մի փորձէք բոլոր վիճաբանութիւններէն յաղթական դուրս գալ: Իրապաշտ եղէք եւ համաձայնեցէք:
- Ապրեցէք ձեր կարողութեան սահմաններուն մէջ (անշուշտ նիւթականի համար է խօսքս): Ծախսերու կարգադրութիւնը կարեւոր է հանգիստ եւ ուրախ ապրելու համար: Մի վախնար երբ պակասներ կան տան մէջ: Ապրանքը չէ որ ձեզ իրար կը կապէ,երբ անցեալին նայիք ինչքերը չէ որ պիտի յիշէք:
- Անակնկալներու պէտք ունիք, նոյնիսկ կտոր մը թերթիկի վրայ փոխանակուած անուշ խօսքերը ձեզի ուրախութիւն կը պատճառեն:
- Երբ հագուստներդ լուացարանին մէջ կը դնես, մի մոռնար գրպանները պարպել:
- Լաւագոյն ժպիտներդ օտարներուն, յաճախորդներուն եւ կամ գրասեն-եակի պաշտօնակիցներուդ մի պահեր, այլ՝ քու կողակիցիդ:
- Միշտ խօսեցէք իրարու հետ:
- Հաւատարիմ եղէք իրարու:
- Մի կարծէք թէ սէրը կը պակսի ամուսնութենէն վերջ, ընդհակառակը տակաւին նոր կ'ըսկսի, անշուշտ եթէ դուք ջանք կը թափէք:
- Իրիկունները ընթրիքի ժամանակ խօսեցէք իրարու օրուայ պատահած-ներու մասին: Հեռատեսիլ մի դիտէք, թերթ մի՛ կարդաք, մի գանգատիք, հանգիստ ըրէք:
- Զաւակներ ունեցէք, հոգ տարէք անոնց եւ սիրեցէք ու ժամանակ տրամադրեցէք անոնց, տեղին՝ ոչ ըսէք իրենց: Խաղցէք եւ գրկեցէք ձեր զաւակները: Անոնք աշխարհի վրայ ամենէն կարեւորներն են ձեզի համար: Իբր զբաղում մի տեսնէք ձեր զաւակները: Մի ձգէք որ օտարներ հոգ տանին իրենց, դուք հոգացէք ձեր զաւակները:
- Ներկայ եղէք երբ ամէն բան կարգին է եւ ինչպէս նաեւ երբ կարգին չ'եղած բաներ կան:
- Մտիկ ըրէք, մտիկ ըրէք, մտիկ ըրէք: Պիտի զարմանաք որ շատ բաներ սորված էք:
- Առտուն երբ կ'արթննաք, տակաւին կէս քունի մէջ դպչիր քու կողակիցիդ, վստահեցնելու դուն քեզի եւ իրեն թէ ան քովդ ներկայ է եւ ամէն ինչ կարգին է:
Եւ վերջապէս, հրաւիրէ կեսուր հայրդ ճաշի որ այլեւս ձեզի խրատներ չտայ կ'ըսէ Ստեփանին հայրը: «Փեսային Հայրը»:
Պատրաստեց՝ Տիկ. Վերա Բարեջանեան
Հօրս՝ Կարապետ Մինասեանի Յիշատակին.
Երեք մարդիկ երբ մեռան, երկինք գացին,
Ուր Աստուած բազմած կ'ընէր դատաստան.
- Ըսէ տեսնեմ դու զաւակ, հարցուց մէկուն հայրաբար,
Ի՞նչ բարի գործ, լաւ վաստակ ըրիր, ինչպէ՞ս ապրեցար:
- Չարիք չըրի երկրի վրայ
Տէ՛ր, ես զքեզ չեմ խաբեր.
Ես շահեցայ, ես կերայ, ուրիշներուն անտարբեր:
- Միայն չարիք չընելով ոչ ոք կ'ըլլայ մարդ բարի,
Այս անտարբերն, օ՛ն, շուտո՛վ, դժոխք տարէք որ այրի:
Եւ դառնալով երկրորդին
- Ըսէ տեսնեմ դուն շիտակ,
Տարիներուդ մէջ անգին, ինչպէ՞ս անցաւ կեանքդ ամբողջ:
- Հաճոյքներու մէջ զուարթ, երգ ու պարով անդադար,
Իբր անվնաս անհոգ մարդ,
Ապրեցայ ես, Տէր Արդար:
- Բիրտ, անձնասէր դու մարդ, դու
Գութ ու կորով չես տուած,
Պէտք է դժոխք երթաս դու, վճռեց անոր ալ Աստուած:
Նաեւ դարձաւ երրորդին.-
- Ըսէ տեսնեմ քաջառողջ, տարիներուդ մէջ անգին,
Ինչպէ՞ս անցաւ կեանքդ ամբողջ:
- Հացէս աղօտ մէկ բաժին տայի անոր որ չունէր,
կ'օրհնէին զիս լալագին եւ իմ հոգիս կը հրճուէր:
- Գթած, բարի մարդ ընտիր, կոչեց Աստուած,
Ոհ դու կաս, դրախտիս մէջ շուտ մտիր,
Որ վարձքդ ըլլայ անպակաս: Պատրաստեց՝
Բժշկհ. Ալինա Մկրտիչեան
ԻՄԱՍՏԱԼԻՑ ԽՕՍՔԵՐ
- Համակրութիւնը պարտէզ մըն է, որուն ծաղիկները հաւատարմութիւնը եւ նուիրուածութիւնն են:
-Որքան տափակ արարք է անունը փորագրել քարի մը վրայ՝ յաւերժանալու միտումով:
ՓՈՔՐԵՐՈՒ ԵՒ ՊԱՏԱՆԻՆԵՐՈՒ ԲԱԺԻՆ
Անցնող վեց ամսուայ «Շող»ի մրցանքներուն մասնակցեցան հետեւեալ-ները.-
Վարս Մկրտիչեան 1180,
Նանոր Պարտագճեան 1160,
Յովիկ Պարտագճեան 1160,
Արթիւր Մազլումեան 1109,
Շողեր Գերպապեան 1058,
Վանա Փոքրաւորեան 465,
Մարալ Գալայճեան 360,
Ժագլին Սահակեան 360,
Ծիլա Թաթուլեան 320,
Մեղեթի Տէր Պօղոսեան 190,
Զարմիկ Թաշճեան 160,
Սէրլի Հագոյեան 158,
Գասպար Գասպարեան 120:
-Առաջին Հինգ հաւատարմաբար մասնակցողները կը ստանան
յատուկ նուէրներ, Իսկ մնացեալը կը ստանան քաջալերական նուէրներ:
Կը քաջալերենք բոլոր մասնակցողները եւ կը յայտարարենք թէ մրցանք-ները պիտի շարունակուին Սեպտեմբեր ամսուայ թիւէն սկսեալ:
ԲԱՐԻ ԱՐՁԱԿՈՒՐԴ
|
ՆԱԽՈՐԴ «ՇՈՂ»Ի ՄՐՑԱՆՔՆԵՐՈՒՆ ՊԱՏԱՍԽԱՆՆԵՐԸ.-
ԱՌԱՋԻՆ ՄՐՑԱՆՔ...
1- Ծովանոյշը. 2- Չախչախ Թագաւորը.
3- Անտառի Քնացած Իշխանուհին. 4- Բինոքիոյի Արկածները.
5- Թմբկահար Տղան:
ԵՐԿՐՈՐԴ ՄՐՑԱՆՔ...
1-Ոսկի (Ն.Ք. 6000). 2-Սօլի բանալին .
3-ա- Սարա (Ծննդ. 11.29). բ- Լիա եւ Ռաքէլ (Ծննդ. 29).
գ- Սեպփօրա (Ելից 2.21). դ- Եղիսաբէթ (Ղուկ. 1-5).
4- Եգիպտոսի Փառաւոնը (Ծննդ. 41.2,3). 5- Իսմայէլ (Ծննդ. 21.17):
BLUE JEANS (ՊԸԼՈՒ ՃԻՆԶ)...
BLUE JEANS-ը այն տաբատն է, որ կարուած է
հաստ որակի կերպասով մը: Այս կերպասը կը կոչուի Denim:
Denim բառը, ծագում ունի Nimes բառէն, Ֆրանսական
քաղաքի մը անունն է: Jeans բառին արմատը՝ Jane բառն է,
որ Իտալական նաւահանգիստի մը անունն է՝ Genoa.
BLUE JEANS-ը այն տաբատն է, որ մեծ ծաւալում ունեցաւ
19-րդ դարէն սկսեալ մինչեւ մեր օրերը եւ առաջին անգամ
օգտագործուեցաւ Եւրոպայի Զարթօնքի շրջանին:
Այս տաբատը առաջին անգամ մուտք գործեց Genoa քաղաք: Denim կերպասը եղաւ նաւաստիներու օգտագործման հաստ եւ դիմացկուն տարազը:
Այս տաբատը շուտով տարածուեցաւ դէպի Ամերիկա:
24 տարեկան Գերմանացի Բավարի Լեվի Ստրաուսը կը փոխադրուի Սան Ֆրանսիսքօ, եւ կը սկսի այս կերպասով վրաններ պատրաստել, եւ կառքերու համար ծածկոցներ կարել ու ծախել, ապահովելու համար իր ապրուստը: Հոն կը ծանօթանայ երիտասարդի մը, որ կ'աշխատի ոսկիի հանքի մը մէջ: Այս հանքագործը կը գանգատի Լեվիին, թէ իր հագած տաբատները շատ շուտ կը մաշին գործի ընթացքին:
Լեվի Ստրաուս այս հաստ կերպասով տաբատ մը կարէ իրեն որ երկար ժամանակ լաւ վիճակով կը մնայ եւ ուշ կը մաշի:
1873 Մայիսին, Լեվի Ստրաուս կը ստանայ իր այս գաղափարին արտօնագիրը, եւ մինչեւ օրս Լեվի անունը տպուած կը տեսնենք շատ մը Jeans տաբատներուն վրայ:
Denim կերպասը մեծ տարածում ունեցած է եւ սկսած է շուկայի մէջ մուտք գործել, արդէն 1885-ին մէկ Jeans տաբատը կ'արժէր 1.50$:
1950 թուականին, «Ըմբոստներ» ֆիլմին մէջի հերոսը, Jeans տաբատ մը կը հագնէր եւ կը ներկայացնէր ըմբոստ երիտասարդի մը կերպարը: Այս երեւոյթը շուտով ընդօրինակեցին երիտասարդները եւ այդ ժամանակա-շրջանին Jeans հագուողները անուանեցին «Ըմբոստ Երիտասարդներ»: Այդ շրջանին արգիլուեցաւ Jeans տաբատով հանրային վայրեր մուտք գործել ինչպէս սրճարան, դպրոց, թատրոն,...եւայլն:
1960 թուականին, աւելի մեծ տարածում ունեցաւ Jeans տաբատը, այս անգամ իգական սեռին մէջ, եւ այսպիսով Jeans տաբատը մուտք գործեց նորաձեւութեան աշխարհ, իր տարբեր տեսակի ձեւերով եւ գոյներով:
Տեղին է յիշել, թէ BLUE JEANS-ի մութ կապոյտ գոյնը ձեռք բերելու համար, ամէն մէկ տաբատին կ'օգտագործուի մի քանի կրամ փոշի ներկ, եւ տարեկան՝ 20 միլիոն թօն փոշի ներկ:
JEANS ՏԱԲԱՏԻՆ ՍԽԱԼ ՕԳՏԱԳՈՐԾՈՒԹԻՒՆԸ
Jeans տաբատ հագուիլը երկար ժամանակ կը պատճառէ մաշկային հիւանդութիւններ:
Մասնագէտներ կ'ըսեն թէ ՆԵՂ Jeans տաբատ հագուիլը կը պատճառէ մաշկի քերթուկներ, վարակներ, վէրքեր եւ սնկային մաշկ, եւ երբեմն նաեւ միզապարկի եւ երիկամներու խնդիրներ:
Ուրեմն, անհրաժեշտ է առողջ մնալու համար, այս պարագային, լայն Jeans տաբատներ հագուիլ, եւ հեռու մնալ նորաձեւութենէ, պահելու համար մեր առողջութիւնը:
Պատրաստեց՝
Օրդ.ԱլինաՎարդանեան
ԼՈԼԻԿ (TOMATO).-
Հարաւային Ամերիկայէն հասնելով Իտալիա,
լոլիկը կոչուեցաւ pomidor՝ ոսկի խնձոր:
Լոլիկը հարուստ է պէթաքարոթինով, փէքթինային եւ
ազօթային նիւթերով, ալկալոիդներով Vit A,B,C,K, PP,
միքրօտարրերով: Ունենալով ցած ջերմուժ,
յանձնարարելի է սննդականոնի հետեւողներուն:
Լոլիկը օգտակար է լինտերու բորբոքումի, սիրտ-անօթային եւ լեարդի հիւանդութիւններու ժամանակ: Լոլիկի հիւթը բարերար ազդեցութիւն կը գործէ հիփերթոնիկ արեան բարձր ճնշում ունեցող հիւանդներու վրայ, կանոնաւոր օգտագործումը կը կանխէ կլաուքոման, կը բուժէ կարմիր քամի կոչուող հիւանդութիւնը: Լոլիկի հիւթի պարունակած ֆիտոցիտները աղիքներու մէջ կը ճնշեն խմորման երեւոյթները, կը խթանեն լեղուցի գործունէութիւնը: Ան կարեւոր բանջարեղէն մըն է, որ բարենպաստ ազդեցութիւն ունի մտային եւ ֆիզիքական աշխատունակութեան վրայ: Ջերմային մշակումը չ'անդրադառնար անոր անթիօքսիտանթ յատկու-թեան վրայ, այնպէս որ լոլիկի հիւթը ցանկացած ձեւով օգտակար է: Թարմ, ինչպէս նաեւ պատրաստուկներու մէջ, ան կարողութիւն ունի արգիլելու շարք մը ուռուցքային հիւանդութիւններու առաջացումը: Լիքոբեն կոչուող հզօր անթիօքսիտանթի շնորհիւ լոլիկը օրկանիզմը կը պաշտպանէ քաղցկեղէ ու սրտային հիւանդութիւններէ եւ վաղահաս ծերութենէ: Լոլիկի չարաշահումը վտանգաւոր է միզաքարային հիւանդութեամբ տառապող-ներուն: Իւղը, որուն մէջ տապկուած է լոլիկը, որպէս քսուկ, հոյակապ միջոց է այրուածքներու եւ մորթային քոս կոչուող հիւանդութեան ժամանակ:
ԲԱՂՆԻՔԸ «ՀԱՄՄԱՄ»
Շատ հին ժամանակներէն մեզի հասած ու պահուած բազմաթիւ օգտա-կար սովորութիւններէն մեծամասնութիւնը կորսուելու վտանգին մէջն է: Այդ սովորութիւններէն մին է հանրային բաղնիք երթալը: Բաղնիք երթալու օգտակարութիւնը եթէ մարդիկ երբեւիցէ գիտնային, հանրային բաղնիք-ներու դրան առջեւ կարգ պիտի կենային:
Մարդ արարածը երբ իր մարմնին պէտք եղած թթուածինը կը ներշնչէ ու ետքը կ'արտաշնչէ զայն, ան այս ներշնչման ու արտաշնչման զոյգ գործողութիւնները կը կատարէ իր մարմնին վրայ գտնուած ծակտիկնե-րուն ընդմէջէն:
Արտաշնչման ընթացքին ան դուրս կ'արձակէ իր մարմնին անպէտք ու վնասակար թոյները: Այդ վնասակար թոյները արձակուելու համար պէտք ունին դանդաղ շոգիացման գործողութեան: Դժբախտաբար դարեր առաջ մարդ արարածը ստեղծեց հագուստը՝ գոցելու իր մերկութիւնը, մինչ ան գոցեց միեւնոյն ժամանակ իր մարմնին շատ մը ծակտիկները, որոնք անկարող դարձան դուրս արձակելու աւելորդ թոյները:
Չ'ունենալով դէպի դուրս արձակման դրութիւնը, սոյն թոյները ստիպուած խտանալով դարձան մանր իւղի հատիկներ ու գոցեցին ծակտիկները, պատճառ դառնալով բազմաթիւ հիւանդութիւններու ծագ-ման, տարածման եւ ինչու չէ նաեւ կարճեցուցին մարդուն կեանքը:
Դարեր առաջ իմաստուն ու շատ սովորած Ասիացի հետազօտող մը ի յայտ բերաւ այս իրականութիւնը եւ բազմաթիւ աշակերտներուն ու օգնողներուն հետ մտածեց թէ մարդ արարածը ինչպէս կրնայ ձերբա-զատուիլ իր այդ թոյներէն: Որովհետեւ անկարելի պիտի ըլլար համոզել ժողովուրդը որ ձերբազատուի իր զգեստներէն եւ մերկ ապրի, ան շատ մտածելով ստեղծեց «Բաղնիք» երթալու սովորութիւնը: Բաղնիք երթալու անհրաժեշտութիւնը այդ էր թէ այդ թոյները օրական, նոյնիսկ տաք ջուրով լուացուելով ու լոգնալով չէր լուծուեր ու մաքրուէր, այդ թոյները պէտք ունին դանդաղ մարմնի տաքութեան բարձրացումին, որպէսզի այդ «իւղոտ» թոյները ժամանակ ունենան վերջնական անհետանալու, որը պիտի տեւէ քանի մը ժամ:
Հետեւաբար տարին նուազագոյնը քանի մը անգամ բաղնիք երթալով մարդը կրնայ նուազեցնել իր հիւանդութիւնները, աւելի առողջ շնչել ու կատարելապէս մաքրուիլ: Իսկ «Բաղնիք» չ'երթալով ան ոչ թէ այդ թոյներով պիտի ապրի միայն, այլ նաեւ միշտ պիտի շարունակէ քրտնիլ՝ արձակելով անախորժ հոտեր, որոնք պիտի ծածկուին անուշահոտ գործածելով: Անախորժ հոտերը այդքան դարերու ընթացքին տարածուե-ցան որ առանց բացառութեան ամէն մարդ կ'արձակէ զայն, իսկ թէ ինչո՞ւ մենք չենք զգար կամ նեղանար այդ հոտերէն , որովհետեւ դժբախտա-բար տասնեակ մը դարերէ ի վեր մեր շնչառութիւնը վարժուած է անոնց:
«Բաղնիք» երթալը ներկայիս կը նկատուի յետամնաց սովորութիւն, որովհետեւ զարգացումը որ եկաւ Արեւմտեան աշխարհէն՝ ստեղծելով անձնական տնային բաղնիքներն ու լուացարանները փոխարինեց անհրա-ժեշտ «Համմամ»-ին օգտակարութիւնը:
Պատրաստեց՝
Տիկ. Թամար Պօզեագալեան
ԱՐԻՍՏԱԳԵՍ ԼԱՍՏԻՎՐԵՑԻ
Արիստագես Լաստիվրեցին 11-րդ դարաշրջանի նշանաւոր ողբերգակ պատմիչ է, ստացած է ժամանակի բարձրագոյն կրթութիւն եւ վարդապե-տական գաւազան, որպէս ժամանակի մտաւորական ունի «Հայոց Պատ-մութիւն» երկը որ կը բովանդակէ 1000 թ. սկսեալ մինչեւ 1077 թ. կատա-րուող պատմական դէպքերը:
Լաստիվրեցին ստեղծագործած է այնպիսի ժամանակաշրջանի մը մէջ, երբ Սելճուք-Թուրքերու եւ Բիւզանդական նուաճումներուն պատճառաւ հայոց աշխարհի տնտեսական, մշակութային եւ քաղաքական կեանքի զարգացումը կը մօտենար իր ճգնաժամին:
Ան իր «Հայոց Պատմութիւն» գործին մէջ կը լուսաբանէ Բիւզանդական պատմութիւնը եւ Հայ Բիւզանդական յարաբերութիւններու մասին, ինչպէս նաեւ Սելճուք-Թուրքերու արշաւանքը եւ անոնց գործած աւերածութիւն-ները, ուր Լաստիվրեցին հանդէս կուգայ իբրեւ ողբերգակ պատմիչ եւ անոնց անուանած է «Քաղցած եւ անհագուրդ գայլեր, մահաշունչ եւ արիւնարբու գազան»:
Հեղինակը ամէն ինչ կը բացատրէ Աստուածային կամքով, ան ըսաւ.- «Իշխանութիւնը Աստուծոյ կողմէ տրուած է, իսկ պատերազմները դարձ-եալ Աստուծոյ կողմէ»: Բայց անոնք տրուած են իբրեւ պատիժ մարդոց մեղքերուն հետեւանքով, ուրեմն մեղք գործելէ ետք պէտք է ապաշխարել:
Լաստիվրեցիին մտածումով մեղաւոր է ոչ թէ անհատը, այլ՝ ամբողջ հասարակութիւնը, որովհետեւ «Խեղդուած է հասարակութեան ներքին բարոյական ուժը, որու վրայ ան հիմնուած է»:
Ան բոլոր չարիքներուն արմատը կը սեպէ ամբարտաւանութիւնը:
Ան կուգայ այն հիմնական տեսակէտին թէ ցանկամոլութեան տարուած մարդիկ ի վիճակի չեն հայրենիքը պաշտպանել, պահպանելով անոր անկախութիւնը, հետեւաբար պէտք է առողջացնել բարքերը եւ զօրացնել ներքին բարոյական ուժը:
Պատրաստեց՝
Պրն. Պարգեւ Սամուէլեան
ԵՐԱԽԱՆԵՐՈՒՆ ԱՆՀԱՏԱԿԱՆՈՒԹԻՒՆԸ ԱՄՐԱՊՆԴՈՂ ԵՐԵՔ ԿԷՏԵՐ...
Ի՞նչ են այդ շինիչ խօսքերը, զորս պէտք է ըսենք մեր զաւակներուն: Որո՞նք են այդ խօսքերուն լաւագոյնը եւ ամենէն բիւրեղացածը՝ անոնց մօտ հաւասարակշռուած եւ երջանիկ անհատականութեան հիմքը ամրա-պընդելու համար:
Երախաներու հոգեբանութեան մասնագէտներ կը բացատրեն, թէ ինչպէս ծնողք եւ ազգականներ պէտք է յարգեն երախաներուն վերաբերեալ երեք հիմնական տարրեր.-
1- Երախային տեսքը: Փոխանակ աղջկան ըսելու. «Այս ինչ տգեղ եւ կարճ հագուստ է, շուտ հանէ՛ վրայէդ», կրնանք ըսել հետեւեալ ձեւով. «Հագուելակերպդ կը սիրեմ, բայց կը կարծե՞ս, որ այս կարճ փէշը յարմար է մեր գացած տեղին համար»:
2- Երախային դիրքը ընտանիքին եւ եղբայր/քոյրերուն մէջ: Խուսափիլ անոնց միջեւ դրական թէ բացասական նմանութիւն դնելէ: Օրինակի համար. «Ինչո՞ւ համար քրոջդ պէս ճաշակաւոր կերպով չես գծեր», այլ նախընտրելի է ըսել. «Կը տեսնեմ, թէ երկուքդ ալ տարբեր ճաշակներ ունիք, երկուքն ալ հետաքրքրական են»:
3- Երախային դիրքը դպրոցին մէջ: Եթէ ան տկար նիշ առնէ որեւէ նիւթի մը մէջ, փոխանակ անոր երեսին պոռալու եւ այպանելու «դուն ձախող անձ մըն ես» ըսելով, պէտք է աւելի դրական մօտեցում ունենանք հետեւեալը ըսելով. «Վստահ եմ, որ այս նիշով ուրախ չես, միասին պիտի աշխատինք այս տկարութիւնը լուծելու համար»:
ԿԷՏԱԴՐՈՒԹԻՒՆ
4.- ԲԱԶՄԱԿԷՏ (....) Բազմակէտը կրնայ չորս կէտէն աւելի ըլլալ, երբեմն՝ ամբողջ տող մը, կամ քանի մը տողեր: Գրականութեան մէջ բազմակէտ կը դրուի, երբ անվայել կամ աւելորդ կը նկատուի նկարագրել բան մը, զոր ընթերցողը կը հասկնայ: Հարցաթերթիկներու, բնութագիր-ներու եւ քննական վարժութիւններու մէջ բազմակէտ դրուած կ'ըլլայ լրացուելիք բառին կամ արտայայտութեան տեղը:
5.- ԱՊԱԹԱՐՑ (') Ապաթարցը արդի հայերէնի մէջ կը դնենք երբ բայական ԿԸ եւ ՉԻ մասնիկներուն ձայնաւորները կը զեղչենք, ինչպէս՝ կ'երգէ, չ'երգեր, կ'ուզէ, չ'ուզեր:
«Հայերէնի Աւանդական Ուղղագրութիւն» Պրն. Յակոբ Չոլաքեան
Ի՞ՆՉ Է ՔԱՂՑԿԵՂԸ... Քաղցկեղը՝ բջիջներու անկառավարելի աճը եւ բազմացումն է: Առողջ բջիջները կ'աճին եւ կը բազմանան որոշ օրինա-չափութեամբ եւ կ'ապահովեն բջիջի առողջ կենսագործունէութիւնը, իսկ քաղցկեղածին բջիջը անօրինաչափ աճելով եւ բազմանալով առաջին հերթին չի կատարեր առողջ բջիջին յատուկ գործունէութիւնը եւ երկրորդ կուտակուելով կը գոյացնէ ուռեր, որոնք կը թափանցեն դէպի առողջ հիւսկէններ եւ կը քայքայեն զանոնք:
Քաղցկեղը կրնանք սահմանել այսպէս «չղեկավարուած աճ եւ տա-րածուած բջիջներու, որոնք կրնան սկզբնաւորուիլ մարմնի որեւէ հիւսկէնէն»:
Քաղցկեղը կը գոյանայ երեք իրար յաջորդ փուլերով՝ 1- Սկիզբ. 2-Զար-գացում. 3-Յառաջացում:
1- Սկիզբ՝ այսինքն բջիջի կորիզային նիւթի DNA-ի անվերադարձ փոփոխութիւնը, որու հետեւանքով երբ բջիջը հրաման կը ստանայ կիսուելու, ան կը բազմանայ անղեկավարելի ձեւով, անընդհատ:
2- Զարգացում՝ այսինքն կորիզային նիւթի վնասուածք ունեցող բջիջին կիսուելու հրաման կը հասնի, այս հրաման գրգիռը կրնայ ըլլալ բնական, այնպէս ինչպէս պիտի պատահէր երբ հիւսկէնի վնասուած բջիջ մը վերականգնելու հրաման ստանար, բայց կրնայ ըլլալ նաեւ քաղցկեղածին նիւթի մը պատճառով:
3- Յառաջացում՝ այսինքն գոյութիւն ունեցող քաղցկեղէն բջիջներ կը յառաջանան դէպի մարմնի այլ մասեր եւ կը գոյացնեն երկրորդային ուռեցքներ: Այր մարդոց մէջ ամենէն աւելի տարածուած են թոքի եւ ստամոքսի քաղցկեղները: Իսկ կիներու պարագային տարածուած են ստինքի եւ արգանդի քաղցկեղները:
Պատրաստեց՝ Տիկ. Աշխէն Վարդերէսեան
ԴԻՄԱԴՐՈՂԱԿԱՆՈՒԹԵԱՆ ՄԱՍԻՆ .-
1- Կարգ մը կենսանիւթեր մարմնին դիմադրողական համակարգը կը զօրացնեն:
A.C. եւ E կենսանիւթերը, ինչպէս նաեւ Զինկն ու Սելենիումը, կարեւոր գործօններ են, որոնք դիմադրող բջիջներ կ'արտադրեն եւ զանոնք կը մղեն՝ իրենց պաշտօնը անվտանգօրէն կատարելու:
2- Probiotic-ները հիմնական ազդեցութիւններն ունին դիմադրողականու-թեան գծով:
Վստահելի ոչ մէկ ուսումնասիրութիւն այս կէտը փաստած է, հակառակ լրատուամիջոցներու կողմէ probiotic-ի մասին կատարուած բազմաթիւ անդրադարձերուն: Ան թերեւս մարսողութեան համակարգը կը հանգստա-ցընէ, բայց վստահաբար որ անոր բորբոքումները չի բուժեր:
3- Սթրեսը կը տկարացնէ դիմադրողականութիւնը:
Շարք մը ուսումնասիրութիւններ փաստած են այս մէկը: Սթրեսը, անքնութիւնը, մտահոգութիւնն ու ընկճուածութիւնը կը սահմանափակեն բորբոքումներու եւ հիւանդութիւններու դէմ արագօրէն եւ գործնական կերպով ընդառաջելու բջիջներուն կարողութիւնը: Իսկ գալով քունին, նկատի առնուած է, թէ ան որ օրական 7 ժամէն պակաս կը քնանայ, հարբուխ ըլլալու վտանգը անոր մօտ 3 անգամով կը բազմապատկուի, համեմատած անոնց հետ՝ որոնք օրական 8 ժամէն աւելի երկար կը քնանան:
Եօթը Յաղթականներ.-
-Իր բարկութիւնը եւ լեզուն զսպողը,
-Երբ կարելի է վրէժ լուծել՝ թշնամիին ներողը,
-Յիմարին անարգանքը չփոխարինողը,
-Մարմնաւոր կիրքերու գերի չեղողը,
-Կիներէ չխաբուողը,
-Չարը միշտ բարիով յաղթողը,
-Մահուան վտանգին իսկ հաւատքը պահողը:
[Back to News]
News
Contact Us