«ՏՕՆ ԱՄԵՆԱՅՆ ՍՐԲՈՑ»

Home Page / Magazine / «ՏՕՆ ԱՄԵՆԱՅՆ ՍՐԲՈՑ»

«ՏՕՆ ԱՄԵՆԱՅՆ ՍՐԲՈՑ»

 

Իններորդ դարուն, Արեւմտեան Եկեղեցիի տօնացոյցին մէջ Նոյեմբեր մէկը ճշդուեցաւ որպէս «Ամենայն Սրբոց» Տօն, յիշելու բոլոր սուրբերը, անխտիր եւ յատկապէս անոնք որոնք զոհուեցան Քրիստոնէական հաւատքին համար եւ անյայտ է անոնց անունները:

Ո՞վ է «Սուրբ»ը:

Եթէ բառարաններու բացատրութիւններուն նայինք, պիտի տեսնենք թէ՝ «Սուրբ» կը նշանակէ՝ մաքուր, անարատ, անմեղ, յստակ, պարկեշտ եւ արդար:

Իսկ Աստուածաշունչի բացատրութիւնը «Սուրբ» բառին կը տարբերի:

Ա.- Հին Կտակարանի բացատրութեամբ, «Սուրբ» կը նկատուէր այն ինչ որ ընտրուած էր Աստուծոյ գործին համար:

Օրինակ.- Տաճարին առարկաները եւ ամանները «Սուրբ» կը նկատուէին, որովհետեւ ընտրուած էին Աստուծոյ գործին համար:

Բ.- Նոր Կտակարանի բացատրութեամբ, բոլոր անոնք որոնք կը հաւատան Տէր Յիսուս Քրիստոսի կը կոչուին «Սուրբ», որովհետեւ շնորհքով փրկուած են ու զատուած՝ այս աշխարհէն, ըլլալու՝ նոյն աշխարհին մէջ, որպէսզի տարածեն եւ վկայեն Տէր Յիսուս Քրիստոսի լուրը բոլոր մարդկանց, սկսեալ անմիջական շրջանակէն:

Եթէ Յունարէն եւ Եբրայերէն բնագիրներուն նայինք, պիտի տեսնենք թէ՝ «Սուրբ» կը նշանակէ՝ «Զատուած» կամ «Ընտրուած», Աստուծոյ գործին համար:

Նկատելով որ բոլոր հաւատացեալները ընտրուած են, հետեւաբար՝ «Սուրբ» են: Նաեւ գիտնալով որ Եկեղեցին ալ հաւատացեալներու խումբն է, ուրեմն՝ Եկեղեցին Սուրբերու հաւաքականութիւնն է: Այսինքն, մէկ խօսքով, հաւատացեալը կը նկատուի «Սուրբ»:

Ուրեմն, «Ամենայն Սրբոց» Տօնը կը նկատուի հաւատացեալներուն տօնը, որոնք կանչուած եւ զատուած են աշխարհէն, ըլլալու եւ ապրելու աշխարհին մէջ, շրջանակին մէջ եւ ոչ թէ մարդոցմէ հեռու:

«Ամենայն Սրբոց» Տօնի առթիւ, ինչպէս նաեւ ամէն օր, հաւատացեալը կանչուած է նորոգելու իր ուխտը, հաւատարիմ մնալու իր անձը սրբացնող՝ Տէր Յիսուս Քրիստոսի եւ ապրելու Իր կամքին համաձայն վկայութեան եւ լուսաւոր կեանք:

                                                                                                               

                                                                                                  Վեր. Սերոբ Ճ.Մկրտիչեան

 

ԿԷՏԱԴՐՈՒԹԻՒՆ

   Միութեան գծիկը կը միացնէ երկու բառեր՝ իբրեւ մէկ բառական ամբողջութիւն: Այսպէս՝ «Յայտարարութիւնը պատառ-բզիկ եղած էր»: «Նար-Դոս արեւելահայ մեծ վիպասան մըն է»:

Ենթամնայ կամ տողադարձի գծիկ կը դրուի տողադարձի ատեն: Հայերէնի տողադարձը կը կատարուի վանկային օրէնքով, այսինքն՝ վանկ առ վանկ. ասոր համաձայն միշտ յաջորդ տողին մէկ բաղաձայն կ’անցնի. Ինչպէս՝  ա-ման,  բե-րան,  սե-ղան,  գի-շեր

          պար-տէզ, գառ-նուկ, տետ-րակ

          անձ-րեւ, բարձ-րիկ, վարձ-կան

Այս պարագան ոմանց մօտ բացարձակ օրէնք է, նաեւ այն պարագաներուն, երբ վանկը կը սկսի եա,իա,իո երկհնչիւններով՝ սե-նեակ, հե-քիաթ, Իտա-լիա, Իտա-լիոյ, ամ-պիոն, սակայն աւելի ընթացիկ է տողը սկսիլ երկհնչիւններով՝ սեն-եակ, հեք-իաթ, Իտալ-իա, Իտալ-իոյ, ամպ-իոն, հայ-եացք եւ այլն: Ամէն պարագայի, - թիւն, -թեան եւ -թեամբ վերջաւորութիւն-ներուն մէջ Թ գիրը կ’անցնի երկհնչիւնին կողմը՝ քա-ջու-թիւն, քա-ջու-թեան, քա-ջու-թեամբ:

Սուղ Ը-ը տողադարձի ատեն կը գրուի, եթէ պատահի վերի տողի վերջաւորութեան կամ վարի տողի սկիզբը.

սը-գալ, ըզ-գալ, գիր-քըս, գիր-քըդ

ըս-կը-սիլ, փըն-տը-ռել, գըր-գը-ռել

Ենթամնայ գաղտնավանկ Ը-ը ոմանք չեն գրեր:

«Մէկուկէս վանկանի» կոչուող բառերը չենք վանկատեր՝ վագր, սանր, բարձր, կարծր, գամփո եւ այլն:

Սուղ Ը-ը ՈՒ (Վ) բաղաձայնէն առաջ գալու պարագային՝ Ը-ը կը գրեն, իսկ ՈՒ-ն կը վերածեն Ւ-ի: Այսպէս.- նուէր՝ նը-ւէր, Նուարդ՝ Նը-ւարդ, թուում՝ թը-ւում, առտուընէ՝ առտը-ւընէ եւ այլն: ՈՒ>Ի վերածումը այլ պարագաներու ոմանք կը կիրարկեն, ոմանք ոչ, ինչպէս՝ տար-ուիլ կամ տար-ւիլ, Աստ-ուած կամ Աստ-ւած: Նախընտրելի է առաջին ձեւը:                                                                                     

             

                                                              

                                 «Հայերէնի Աւանդական Ուղղագրութիւն» Պրն.Յակոբ   Չոլաքեան

ՎԵՑ ՆՇԱՆԱՒՈՐ ՀԱԶՈՒԱԳԻՒՏ ՎԱՅՐԵՐ ԴԱՏԱՊԱՐՏՈՒԱԾ ԲՆԱՋՆՋ-ՄԱՆ...Միջազգային մասնագետներ զգուշացուցին թէ վեց համաշխարհային արժէք ունեցող պատմական վայրեր պիտի կորսուին միջավայրի երեւոյթներու հետեւանքով, ինչպէս՝ օդի փոփո-խութիւն, ծովի մակերեսի բարձրացում, նաեւ ժամանակի ընթացքին որ իր աւերը կը գործէ: Աշխարհի տարածքին այս նշանաւոր տեղերը օր մը միայն յիշատակներ պիտի դառնան կամ պատմական պատկերներ յաջորդ սերունդներուն պատմելու...

1-ՎԵՆԵՏԻԿ: Իտալիոյ հիանալի ծովեզերեայ կղզիներու քաղաքը, աշխարհի գեղեցկագոյն վայրերէն մին, ապագային պիտի ընկղմի ջուրին մէջ: Միջազգային տեղեկութիւն մը կը յայտնէ թէ նախապէս քաղաքը կ’ընկղմէր 7 ս.մ. իւրաքանչիւր դար համեմատութեամբ, բայց այս համեմատութիւնը շատ աւելցած է ամէն 100 տարին 24 ս.մ. կ’ընկղմի:

2-ԱՒՍՏՐԱԼԻԱ: Մեծ տարածութեամբ բուստէ ժայռերը (coral)  (مرجان) որ կը նկատուի տեսակաւոր գունաւոր ձուկերու եւ ծովային կենդանիներու բնակավայր, զբօսաշրջիկներու կեդրոն, որ տարե-կան 5 միլիոն տոլար մուտք ունի: Այս կարեւոր վայրը պիտի ոչնչանայ 2050 թուականին ըստ օդերեւութաբաններու կլիմայի փոփոխութեան պատճառաւ:

3- ՄԵՌԵԱԼ ԾՈՎ: Աշխարհի մէջ ամենաշատ աղ պարունակող, բուժման նպատակաւ զբօսա-շըրջիկներու կեդրոն, օժտուած է յատուկ աղերով որ կ’օգնէ զանազան տեսակի հիւանդութիւններ դարմանելու:

Ջուրի նորոգման աղբիւրները պակսած են եւ շոգիանալու հետեւանքով ջուրին մակերեսը տարին 1 մեթր կը ցածնայ:

4- ՉԻՆԱՍՏԱՆԻ ՀԶՕՐ ՊԱՐԻՍՊԸ: 2000 տարի առաջ կառուցուած 4500 մղոն երկայնքով կը նկատուի մարդկային պատմութեան ճարտարապետական հրաշալիքներէն մէկը, որու մէկ երրորդը քանդուած է ըստ Չինական թերթերու երկրորդ եւ երրորդ աւերակ աւազէ փոթորիկներու պատճա-ռաւ, նոյնիսկ տեղացի հողագործներ սկսած են պարիսպի քարերը գործածել շինարարութեան մէջ:

5- ԱՄԱԶՈՆԻ ԱՆՏԱՌՆԵՐԸ: Երկրագունդի 20% թթուածինը կ’արտադրէ, կը նկատուի աշխարհի բնութեան գեղեցկագոյն վայրերէն մին: Գիտնականներ կը յայտնեն որ մօտ 40 տարուայ կեանք ունի ու պիտի ոչնչանայ եթէ շարունակուի վնասներ հասցնել:

6- ԲԵՒԵՐԱՅԻՆ ԱՐՋԸ: Որու գոյութիւնը վտանգուած է ոչնչացումի կլիմայի տաքութեան պատճառաւ, ուր բեւերային սառնակոյտեր կը հալին, մանաւանդ Հետսըն ծոցէն որ այս տեսակի արջերուն նախընտրած վայրն է բազմանալու ու ապրելու, որոնց թիւին  25% պակսած է: 30 տարի ետք կ’ակնկալուի որ անոնք ոչնչանան:                                                      Պատրաստեց՝

                                                                                        Բժշկհ. Ալինա Մկրտիչեան

 

ՄԻՔԱՅԵԼ ՉԱՄՉԵԱՆ... 18-րդ դարաշրջանի կղերական աւատական ներկայացուցիչ հանդիսացաւ Վենետիկի Մխիթարեան միաբանութեան անդամ՝ Միքայէլ Չամչեան:

Միքայէլ Չամչեանը Վենետիկի Մխիթարեաններուն քով ստանալով իր ուսումը կը դառնայ ջերմեռանդ վարդապետ եւ կը զբաղուի քարոզչութեամբ: 1774-էն սկսեալ նուիրուած է մանկավար-ժական եւ գիտական աշխատանքի, Վենետիկի Մխիթարեան Միաբանութեան դպրոցէն ներս:

1795 թ. ձգած է Մխիթարեան Միաբանութիւնը եւ վերադարձած է Կ. Պոլիս: Անոր գիտական գրական գործունէութեան, ինչպէս նաեւ 18-րդ դարու Հայ պատմագիտական գլուխ գործոցը՝ «Պատմութիւն հայոց ի սկզբանէ աշխարհի մինչեւ ցամն տեառն 1784», որ կազմուած է երեք ընդարձակածաւալ հատորներէ: Չամչեանը 1784-ին հրատարակեց իր այս գործին առաջին հատորը, որուն յաջորդեցին միւս հատորները յաջորդ տարիներուն: Իր այս աշխատանքի գլխաւոր արժանիքներէն մէկը այդ է, որ ան օգտագործած է բազմաթիւ աղբիւրներ ինչպէս՝ Յունական, Լատինական աղբիւրներ եւայլն: Իբրեւ Կաթոլիկ կղերական Չամչեան ազգային պատմութեանը պիտի մօտենար ինչպէս եկեղեցական պատմութեանը: Քաղաքական հանգամանքներու նկարագ-րութեան մէջ ան հանդէս եկաւ իր նախնիներու փառքի նկարագրութեամբ հպարտացող եւ հայ ազգի թշուառութիւններու վրայ ողբացող հայրենասէր մը: Այս գործի իւրաքանչիւր հատոր կազմուած է երկու գիրքէ: Ան հայոց պատմութիւնը սկսած է գրել հայ ժողովուրդի ծագումէն մինչեւ 18-րդ դարու վերջը: Ան Հայ ժողովուրդի ծագումնաբանական հարցը պարզաբանելու ընթացքին կանգ չ’առաւ Խորենացիի ըսածին վրայ, այլեւ՝ Ադամը համարեց հայութեան նախահայրը:

Միքայէլ Չամչեան մահացած է 1823 թ. Կ. Պոլսոյ մէջ:    

                                                                                                                       Պատրաստեց՝Պրն.   Պարգեւ Սամուէլեան

                                            

ԽՕՍՔԵՐ...    

Օրմանեան կը գրէ.-

-Վարդանանց բանակն են Հայ տառերը, Նարեկեան աղօթքն են Հայ բանաստեղծութիւնները, Հայ գիրքը ճանապարհն է Հայուն:

-Լաւ գիրքը լաւ բարեկամ մըն է, գէշ գիրքն ալ գէշ ընկեր մը, որ կը շեղէ մեզ ուղիղ ճամբէն:

 

-Աւետարանը հոգեւոր աշխարհի արեւն է:

 

-Աւետարանը այն գիրքն է որմէ աւելի բարձր արտայայտութիւն մը ի լոյս եկած չէ աշխարհի վրայ:

                                                                                                                            Հաւաքեց՝

                                                                                                              Տիկ.Լիւսի Սահակեան                                                                                                                                                                                                                                                           

 

ԿԵՆՑԱՂԱՎԱՐՈՒԹԻՒՆ

ՃԱՇԱՍԵՂԱՆԻ ՇՈՒՐՋ...

1-Ուղիղ նստիլ, որպէսզի շուրջիններդ գիտնան թէ հանգիստ ես:

2-Ուշադրութիւն ընել որ դանակը՝ բռնել աջ ձեռքով, իսկ պատառաքաղը՝ ձախով:

3-Բերանը գոց եւ առանց ձայնի ծամել պատառը: Իսկ եթէ յեղուկ է, օրինակ՝ ապուր «Soup», շատ զգուշ ըլլալ որ ձայն չելլէ խմած ժամանակ:

4-Եթէ պատահմամբ կռթաս, «ներողութիւն» ըսէ շուրջիններուդ. Իսկ եթէ պիտի փռնգտաս, գլուխդ ճաշէն հեռու պահէ եւ թաշկինակով ծածկէ բերանդ:

5-Ակռայի մէջ մխրճուած ճաշը, անքաղաքավարութիւն է թուղթի կտորով կամ մատներով եւ կամ պատառաքաղով հանել, այլ՝ խնդրել  ատամնակրկիտ մը:

6-Եթէ պատահի որ ճաշի ժամանակ մեր ձեռքէն պատառաքաղը, դգալը կամ ոեւէ բան իյնայ, մէկ կողմ դնել եւ ուրիշ մը խնդրել:

7-Ճաշի ժամանակ քիչ խօսիլ, մեղմ ձայնով եւ չխնդացնել շուրջինները:

8-Եթէ ճաշը քեզմէ հեռու է, խնդրել կողքդ նստող անձէն որպէսզի մօտեցնէ:

9-Ճաշը արագ ուտելը, վնաս է մեր ստամոքսին եւ ամօթ է մեր շուրջիններէն: Իսկ եթէ ճաշը տաք է, բերանը այրելով, ձեւեր ընելով չ’ուտել, այլ սպասել որ քիչ մը պաղի:

10-Ուշադիր ըլլալ որ թաշկինակով քիթ սրբելէ ետք նոյն թաշկինակով բերան չսրբել:

11-Ճաշի համին չնայած, աղ կամ ոեւէ համեմ չ’աւելցնել, պատրաստողը կը նեղացնենք:

12-Անձնական առարկաները՝ բանալի, դրամապանակ, պայուսակ եւ կամ բջիջային հեռաձայն չդնել սեղանին վրայ ճաշի ժամանակ, որովհետեւ տեղ կը գրաւէ եւ կ’անհանգստացնէ կողքդ նստողը:

13- Չծխել սեղանին շուրջ.

14-Ճաշասեղանէն չելած շնորհակալութիւն յայտնել մեզ հրաւիրող անձին եթէ հրաւիրուած ենք, իսկ եթէ հրաւիրողն ենք, մեր սրտի խօսքը ըսելով մեր ուրախութիւնը յայտնենք որ միասին սեղանի շուրջ ըլլալով ուրախ ժամանակ անցուցինք:                             

                                                                                                     

                                                                                                 Պրն.Յովիկ Ակիշեան                                                                                               

                                                                                                                                                                                                                                          

ՍՈՃԻԻ ՍԵՐՄԵՐ (PINE)-Սնոպար.-

Սննդարար է, կը պարունակէ 70% իւղ, շաքար, փրոթէին Vit C,D,B, բջջանիւթ: Կ'օգտագործուի խոհարարական նպատակներով: Սնոպարի ծառի տերեւները կը պարունակեն Vit. C, փրովիթամին A, ճիւղերը հարուստ են եթերաիւղերով, մինչեւ 1,5%: Մրսածութեան ժամանակ մայրենիի եթերային իւղերու բոյրը շնչելը շատ օգտակար է:  

                                       

ՓՈՔՐԵՐՈՒ ԵՒ ՊԱՏԱՆԻՆԵՐՈՒ ԲԱԺԻՆ

                               Պատրաստեց՝ Տիկ. Մարինա Հաճընլեան-Պասմաճեան

 

Մասնակցիր «Շող»ի մրցանքներուն եւ ստացիր արժէքաւոր նուէրներ :

Պատասխանը յանձնել Էմմանուէլ Եկեղեցւոյ գրասենեակ մինչեւ

 27 Նոյեմբեր, 2011 եւ արդիւնքները տեսնել Դեկտեմբեր ամսուան մէջ:

 

Իւրաքանչիւր մրցանք ունի նիշեր, մինչեւ Յունիս 2012ի աւարտին, Կիրակնօրեայ Դպրոցի վերջին պաշտամունքին,  բոլոր մրցանքներուն բարձր նիշ հաւաքողը կը ստանայ գեղեցիկ նուէր մը:

   

Յիշենք թէ... «Շող»ի մրցանքին մասնակցողներէն՝ առաջին հինգ բարձրագոյն նիշերը ստացան յատուկ նուէրներ: Իսկ մնացեալ բոլոր մասնակցողները ստացան քաջալերական յուշանուէրներ՝ Կիրակի 18 Սեպտեմբերին, Կիրակնօրեայ Դպրոցի պաշտամունքին ընթացքին:

 

 

 

ԱՌԱՋԻՆ ՄՐՑԱՆՔ... Գտիր այս 4 բառերը:                         (100 նիշ)

Լուծելու կանոններ.-

2= Ս    այսինքն՝ տրուած բառին 2-րդ տառը փոխել «Ս»-ով:

այսինքն՝ բառասկիզբէն կամ բառավերջէն պակսեցնել այնքան տառ, որքան նշան դրուած է նկարին մօտ:1-ը համապատասխան է այբենական կարգի տառը:         այսինքն՝ կարդալ հակառակ ուղղութեամբ: 

 

 

Անցնող Ամսուայ «ՇՈՂ»ի Մրցանքին Արդիւնքները...

                                           Ա. Մրցանք  (225 նիշ)                 Բ. Մրցանք (75 նիշ) 

-Արթիւր Մազլումեան                  225                                             -      

-Մեղեթի Տէր Պօղոսեան              185                                            75

-Վանայ Փոքրաւորեան                180                                            50

-Շողեր Գերպապեան                   190                                            75

-Արմէն Ասայեան                        155                                          -

-Նանոր Պարտագճեան               225                                        75                                 

-Յովիկ Պարտագճեան                225                                         75

-Վարս Մկրտիչեան                     220                                         75

Կը քաջալերենք բոլոր մասնակցողները

 

 

ՆԱԽՈՐԴ «ՇՈՂ»Ի ՄՐՑԱՆՔԻ ԼՈՒԾՈՒՄԸ

 

ԱՌԱՋԻՆ ՄՐՑԱՆՔ... Առտէր , Նաւասարդ ,Նոպէլեան , Մեղր , պապիրուս, պապ, Յակոբ Պարոնեան, Փելէ, Զուռնա, Շեշտ, Շերամ, Շեքսպիր, Շուտասելուկ, Ոհմակ, Ոսկի, Ոստան, Որպէս, Որս, Չմուշկ, Ջրվէժ, նկարիչ, նշոյլ, Շահ, Շարական, Նուռ, Նախիր, Տիւտիւկահար, Եգիպտոս, Եղիշէ, Ենթակայ, Եռաբլուր, Եռամսեակ, Եսայի, Երգեհոն, Երկաթ, Գինի:

Նկարը պիտի ըլլայ՝ Եղնիկ կամ Եղջերու:

 

 

ԵՐԿՐՈՐԴ ՄՐՑԱՆՔ...        1-Լսարան     2-Աւազան     3-Դասատու:

 

 

Լ Ե Զ Ո Ւ Ն

Ես եմ որ կը խօսիմ անուշ խօսքեր, նաեւ ես եմ որ սուրի նման կը խոցեմ, եւ կը կոտրեմ մարդոց սրտերը:

Ես եմ որ յաճախ իմ ճարպիկութեամբս կը խաբեմ մարդիկ, որպէսզի օգտուիմ անոնց հաւատարմութենէն:

Ես եմ այն միջնորդը որ երկու անձեր շատ դիւրաւ զիրար թշնամի կ’ընեմ, եւ անոնց կողքին ես եմ որ բարձրաձայն զԱստուած կը փառաբանեմ:

Ինծմէ կ’ելլեն սիրոյ խօսքերը, ինչպէս անէծքները, եւ կը նկատուիմ մարդուն մէջ ամենակարեւոր փոքր մէկ անդամը որ կը կառավարէ անձը եւ  կը խօսի սրտէն ելած խորհուրդներուն համաձայն:

Մարդ արարածին մեծագոյն տարբերութիւնը կենդանիներէն՝ թէ, Աստուած մարդուն շնորհած է լեզու, իբր հաղորդակցութեան միջոց, հաղորդակցելու իր նմանին եւ Աստուծոյ հետ:

Մեծ օրհնութիւն է մեր լեզուն յատկապէս երբ կը հաղորդակցինք Աստուծոյ հետ մեր աղօթքներուն միջոցաւ: Թող որ միայն Աստուած փառաւորուի մեր լեզուներով:

                                                                                                                        Պատրաստեց՝

                                                                                                             Տիկ.Վիքի  Փիւրզէկեան                                                                                  

ԻՄԱՍՏՈՒՆ ԽՕՍՔԵՐ

*Ան որ հարստութիւնը կը կորսնցնէ շատ բան կը կորսնցնէ, ան որ բարեկամը կը կորսնցնէ աւելին կը կորսնցնէ, իսկ ան որ քաջութիւնը կը կորսնցնէ ամէն ինչ կը կորսնցնէ:

*Թշնամիներ ունենալը կը նշանակէ արժանի ըլլալ բարեկամներ ունենալու:

*Ազատութիւնը գեղեցիկ վարդ մըն է, որ միշտ փուշերու մէջ պահուած է:

*Գեղեցկութիւնը ճշմարտութիւն է, եւ ճշմարտութիւնը՝ գեղեցկութիւն:

*Ան որ ուշագրաւ է եւ գեղեցիկ, անպայմանօրէն բարի չէ, բայց ան որ բարի է, միշտ գեղեցիկ է:                                                                   Հաւաքեց՝

                                                                                         Օրդ. Ալինա Վարդանեան

 

 

[Back to News]